Eyes Wide Shut

Eyes Wide Shut (1999) recensie

Naar eigen zeggen was dit zijn meesterwerk. Stanley Kubrick, één van de grootste regisseurs aller tijden, overleed slechts een paar dagen nadat hij zijn definitieve versie van de psychologische thriller Eyes Wide Shut aan de filmstudio kon presenteren en ik ben blij dat een van zijn betere films de eindproductie heeft gehaald. Want het is inderdaad een fantastische film die je gerust meerdere keren kunt kijken en die dan nog steeds boeit en verrast. En waarom dat zo is lees je in mijn recensie.

De opening van de 159 minuten durende erotische thriller is ietwat saai, maar het is een aanloop naar een weergaloos vervolg waarin onderwerpen als overspel, macht en lust samenkomen in zowel onheilspellende als betoverende settings. Het begint allemaal als Alice (Nicole Kidman) haar fantasieën over vreemdgaan opbiecht aan haar echtgenoot. Dr. Bill (Tom Cruise) is een succesvolle arts die in de high society kringen van New York machtige vrienden heeft gemaakt, maar het verhaal van zijn vrouw zet zijn leven compleet op zijn kop. Het maakt hem zelfs onzeker. In het holst van de nacht slentert hij door de naargeestige straten van New York om zijn verdriet te verwerken en zijn machteloosheid te accepteren. Niet wetende dat hij vatbaar is voor de avonturen die de stad die nooit slaapt hem te bieden heeft.

Tom Cruise speelt de rol van de arts echt fenomenaal en het is overduidelijk dat zijn personage tijdens zijn avonturen in deze nacht transformeert van een keurige gentleman in een op lust gefixeerde man die hoe dan ook zijn gram moet halen. De ongure straten van New York, die alleen nog gekleurd worden door de felle neonverlichtingen van winkeletalages, voeren hem naar een wereld waarin de grens tussen het goed en het kwaad vervaagt en hem uiteindelijk brengt naar een locatie waar tientallen gemaskerde mannen en vrouwen zich verbinden aan een zeer obsceen ritueel. En dat terwijl zijn vrouw thuis op hem ligt te wachten. Het zet hem voor de lastige keuze. Blijft hij trouw aan zijn vrouw of zint hij op wraak en kan hij zijn lusten niet meer in bedwang houden?

Eyes Wide Shut is geen lastige film om te begrijpen, maar het is wel een film die je aan het denken zet. Is het rechtvaardig wat Dr. Bill allemaal doet? Is het verhaal van zijn vrouw wel zo schokkend te noemen en overdrijft hij niet een beetje? En is het onvermijdelijk voor een mens om de spanning op te zoeken en is een verbintenis genoeg om je lusten in bedwang te houden? Zijn (getrouwde) stellen hoe dan ook gedoemd om vreemd te gaan of moet je als mens bewustzijn van het feit dat je het geluk vaak al in huis hebt en dat het gras niet altijd groener is de buren? Dit zijn de vragen waar de personages in Eyes Wide Shut mee worstelen. En dan heb ik het niet alleen over Dr. Bill en zijn lieftallige vrouw Alice. Ook Dr. Bill’s patiënt en goede vriend Ziegler (Sydney Pollack) begaat regelmatig een misstap door met veel jongere vrouwen het bed te delen ondanks dat hij al jaren gelukkig getrouwd is. En wat te denken van pianist Nick die in de meest bruisende stad op deze planeet de nachten vult met mysterieuze optredens terwijl zijn vrouw en kinderen in Seattle verdergaan met hun leven.

Waarom is Eyes Wide Shut dan een fantastische film? Want het zijn nu niet bepaald de meest luchtige onderwerpen die Kubrick in zijn meesterwerk heeft behandeld. Dat klopt, maar de wijze waarop de Full Metal Jacket-regisseur het verhaal in beeld brengt, een naargeestige en tegelijkertijd dromerige wereld creëert en het niet schuwt om zijn creatie te voorzien van spraakmakende en expliciete beelden, maken Eyes Wide Shut uniek in zijn soort. En dan vergeet ik nog bijna de zeer sterke soundtrack van componist Gyorgy Ligeti te vermelden die dan ook de bijzondere sfeer van deze film op een gepaste wijze versterkt. Dat neemt niet weg dat veel mensen Kubrick’s laatste film zien als een soft-pornofilm, omdat de expliciete seksscènes in overvloed aanwezig zijn. Ik vind dat de kijker daar een beetje doorheen moet prikken, want naar mijn mening is Eyes Wide Shut veel meer dan dat.

Film beoordeling:
[usr 5.0 size=20]

 DVD algemeen

Paul Hauer

Eigenaar van het Nederlandstalige filmblog Filmliefhebber.com. Kijkt meer dan 300 films per jaar. Is een fan van de films van Quentin Tarantino, Nicholas Winding Refn en Darren Aronofsky. Kijkt bijna alles, maar heeft een lichte voorkeur voor horrorfilms en Science Fiction.

6 gedachten over “Eyes Wide Shut (1999) recensie

Geef een reactie