Enemy (2013) recensie

EnemyAls filmliefhebber wil je natuurlijk het liefst zoveel mogelijk films zien, maar het komt weleens voor dat een film compleet aan je voorbij is gegaan. Dat had ik dus met Enemy, de Arthouse-film uit 2013 waar Jake Gyllenhaal een dubbelrol in speelt. Gelukkig heb ik een aantal collega’s die mij van tips voorzien en zo kreeg ik dus laatst het advies om deze film eens te kijken. En ik ben zeker niet teleurgesteld! Ondanks dat ik niemand kan vertellen waar de film precies over gaat!

Er zijn maar weinig films die na het zien de reactie “What the fuck!” uitlokken, maar filmmaker Denis Villeneuve krijgt dat voor elkaar met Enemy. In anderhalf uur tijd vertelt hij een verhaal dat moeilijk te bevatten is en I love it! Het zijn van die heerlijke mindfucks die je uren kunnen bezighouden en dat is in het geval van Enemy niet anders. En dat terwijl het verhaal niet bijster bijzonder is. Het is de manier waarop dit verhaal wordt vertelt die ervoor zorgt dat je als kijker aan buis gekluisterd zit en je uiteindelijk in het ongewisse achterlaat.

Jake Gyllenhaal speelt de dubbelrol die hij heeft geweldig! Hij speelt Adam, een ietwat neurotische geschiedenisleraar die een duidelijke mening heeft over controle en hij speelt Anthony, een derderangs acteur met angst om zich te binden aan zijn hoogzwangere vrouw Helen (Sarah Gadon). Wanneer Adam door stom toeval ontdekt dat hij sprekend lijkt op Anthony, besluit hij om de acteur op te zoeken. Want hoe vaak komt het voor dat je jouw dubbelganger tegen het lijf loopt! Hij is dan ook vastberaden om tot op de bodem uit te zoeken hoe de vork in de steel zit.

Als kijker leef je met de personages mee, want ook jij wilt weten hoe het verhaal precies in elkaar steekt. Waarom is Adam zo geobsedeerd door het vinden van zijn dubbelganger? Wat heeft zijn monoloog over dictatuur en controle te maken met het verhaal? Waarom loopt Anthony met een sleutel op zak? En wat doen al die spinnen in de film? En wie is dan de ‘enemy’? Ja, daar ga ik je natuurlijk geen antwoord op geven. Enerzijds, omdat ik het niet volledig kan uitleggen, maar het is gewoon leuk om dat zelf te ondervinden! Toch heb ik inmiddels aardig in de gaten hoe de film in elkaar steekt.

Het is belangrijk om te weten dat ieder detail belangrijk is. De posters die aan de muren hangen, de liedjes die op de achtergrond worden afgespeeld, de veelzeggende gelaatsuitdrukkingen van de hoofdrolspelers, de kleurfilters die Vileneuve heeft gebruikt. Het heeft allemaal een betekenis en zie dat maar eens aan elkaar vast te knopen! Een ding is zeker, het laatste shot is gruwelijk en mindblowing dat na de ontdekking van de diepere betekenis van Enemy alles in perspectief plaatst.

Villeneuve heeft een zeer knappe film afgeleverd die de bovenkamer flink aan het werk zet, maar Enemy is niet voor iedereen. Het kan namelijk behoorlijk frustrerend zijn als je niet weet wat de filmmaker probeert duidelijk te maken. En niet iedereen heeft het geduld om een film te ontleden zoals ik dat nu heb gedaan. Desalniettemin vind ik het een echte aanrader, want het is een heerlijk gevoel om een keer niet te weten hoe een film van A tot Z in elkaar steekt.

Score: 8,0

Paul Hauer

Eigenaar van het Nederlandstalige filmblog Filmliefhebber.com. Kijkt meer dan 300 films per jaar. Is een fan van de films van Quentin Tarantino, Nicholas Winding Refn en Darren Aronofsky. Kijkt bijna alles, maar heeft een lichte voorkeur voor horrorfilms en Science Fiction.

14 thoughts to “Enemy (2013) recensie”

  1. Vond het ook een hele goed film en was blij verrast met Gylllenhaal. Een film waar je nog langer over nadenkt, maar waarvan je inderdaad ook niet precies weet waar hij over gaat.

      1. Natuurlijk heb ik die (weet niet in hoeverre je ze gezien hebt):
        – Donnie Darko (erg voor de hand liggende keuze natuurlijk)
        – Primer
        – Upstream Color

        Iets minder in dit straatje, maar ook films die je aan het denken zetten tijdens het kijken
        – Vanilla Sky
        – Triangle
        – Predestination

  2. Ik heb vorig jaar 2 artikelen geschreven over de mindf*ck die Enemy heet. Het is een film die lang in mijn hoofd heeft gezeten en het was leuk om de puzzelstukjes in elkaar te leggen. 🙂

Geef een reactie