Der Untergang (2004) recensie

Der UntergangAls we spreken over aangrijpende oorlogsfilms dan zijn films zoals Schindler’s List, The Pianist en Soldaat van Oranje vaak de eersten die ter sprake komen. Maar Der Untergang van regisseur Oliver Hirschbiegel hoort naar mijn mening eveneens in dit rijtje thuis. Waar in genregenoten vaak de nadruk ligt op de slachtoffers en het verzet, focust Der Untergang zich op de Nazi’s. In het bijzonder Adolf Hitler die op een voortreffelijke wijze werd neergezet door de inmiddels overleden acteur Bruno Ganz.

Samenvatting van het verhaal
De Tweede Wereldoorlog loopt op zijn einde. De geallieerden naderen Berlijn waar Adolf Hitler (Bruno Ganz) en zijn volgelingen nog een poging ondernemen om het tij te doen keren. Maar waar zijn trouwe generaals en adviseurs de realiteit onder ogen zien, is Hitler ervan overtuigd dat zijn leger in staat is om de oorlog te winnen. Terwijl belangrijke kopstukken in de commandostructuur onderling ruzie maken en zelfs landverraad overwegen, realiseert Hitler dat het einde nadert. Maar hij is niet van plan om zich over te geven aan de geallieerden.

Strijd
Hirschbiegel had een duidelijk beeld voor ogen. Hij was niet van plan om Hitler en de Nazi’s neer te zetten als sympathieke individuen, maar wel als mensen die met hun acties werden teruggebracht naar de realiteit. Op een aantal momenten wordt de voormalige bondskanselier neergezet als een warm persoon. Die meer om zijn honden geeft dan om de mensen in zijn directe omgeving. Maar zijn waanzin speelt tevens een belangrijke factor als hij tegen de adviezen in beslissingen maakt die wellicht miljoenen landgenoten het leven kosten. Koelbloedig zegt hij dan ook dat het lot van zijn volk ondergeschikt is aan de naderende confrontatie met de Sovjets.

Fenomenaal
Door het fenomenale acteerwerk van Bruno Ganz wordt je als kijker meegezogen in de weergave van de laatste uren van Adolf Hitler. Die naar zeggen op het punt van de capitulatie zichzelf van het leven beroofde in de bunker waar Der Untergang zich grotendeels afspeelt. Als een klein jongetje dat met zijn schatkaart speelt tuurt hij uren naar de kaart van Berlijn en de omgeving en hij schuift met divisies die niet langer meer of slechts nog maar deels in het spel zijn. Pas op het moment dat zijn vijand aan de deur klopt kiest hij de laffe weg om aan zijn lot te ontsnappen. Een stukje geschiedenis dat naar mijn mening uitstekend in beeld is gebracht. Der Untergang is dan ook zeker een film die je niet mag overslaan. Ondanks dat in deze oorlogsfilm de focus op Hitler en de Nazi’s ligt.

Rating: 4 out of 5.